Dupa ze dugimi szłapami...

Polôki za robotóm wykludzali sie bele kaj. Jedyn ze naszych Ślónzôków wylandowôł ci kejsik aże we Australii. Jakosik sie tam zagniyździół, usadziół i po pôruch latach przikludziół sie nazôd do Polski. Wlazuje do szynku ze... sztrausym, ze srogachnym strusiym (jak to Poloki gôdajóm). Łobsztalowôł se seta i piwo.
– Przidzie wôs to panoczku łoziym pióntka! – gôdô ółber we tym szynku.
Tych chop sióngô do kabzy i wycióngô śnij gynał te łoziym pióntka. Na drugi dziyń zitacyjô sie powtôrzô, tela ino, co rechnóng już terôzki jes we wercie piytnôcie pióntka. Chop juzaś grajfuje do kabzy i wycióngo śnij gynał tela, wiela bóło na rechnóngu. Na trzeci dziyń juzaś chop wlazuje do szynku ze tym strusiym, juzaś sztaluje laga, znacy sie seta ze biyrym, ale ółber kce łod niygo siedymnôści złocioków i trzi ceske. Chop jak zawdy, grafnół do kabzy i wycióng śnij gynał te siedymnôscie złocioków i trzi ceske.
– Panoczku roztomiyły – gôdô kelner – a rzyknijcie mi, jak tyż to wy robicie, iże zawdy wycióngôcie ze kabzy gynał tela, wiela jes na rechnóngu?
– Anó, panie gospodzki – rzóńdzi tyn istny – to jes ganc ajnfach. Łapnółech doldowo fisza, i ta przirzykła mi spôłnić dwa winszbildy. Ino dwa, a niy jak we bôjkach – trzi. Jôch sie zawinszowôł, cobych zawdy miôł we kabzi tela pijyndzy, wiela razinku bydzie mi potrza. Nó, tóż terôzki, czy kupuja mercedesa, czy chca sie lajstnóńć kilo wusztu abo laga we szynku, zawdy móm gynał tela pijyndzy we kabzi.
– Nó, tóż sie wóm panoczku przidarziłó –pedziôł ółber ze uciychóm. – A jaki bół tyn wasz drugi winszbild, coście sie łod tyj goldowy fiszy zawinszowali?
– Anó, chciôł, coby zawdy i wszandy bóła symnóm gryfnô dupa ze dugimi szłapami!

Łoklany psiôk

Rółzczasu myśliwiec, ftory bół na gónie na rubszô gadzina we Africe, zebrôł ze sia na gón swojigo deczko zwiykowanygo psioka. Po fest dugim i stonôrymnym przedziyraniu sie bez krzôki i brzosty, kajsik tak wczaśnym popołedniym , psiok bół już tak usiotany, że legnół sie dlô łoddychniyńciô pod stromym i usnół; cego ani jego pón niy merknół i poszôł ci łón ze kamratami dalszij.
Łorôz tyn pies łocuciół ci sie we nôgłym wymiarkowaniu niybezpiyczyństwa. Badnół wartko naobkoło i baj tyż to ku niymu przimykôł lyjw, ftory wyglóndôł choby go fest morzół głód. We przipływie nôgłyj bojónczki nasz psiôk wartko usiyłowôł znojść jakieś wyjńście ze tyj niyherskij dlô niygo zituacyji. Gibko podpołznół kónszczek dalszij i legnół sie wele srogachnego sztapla kostyrów, leżóncych na ziymi.
Kiej już tyn lyjw bół poblisku, tyn nasz psiôk wrzesknół na côłki karpyntel, choby tak ino sóm do sia:
– Ale to ci bół szmektny lyjw! Chocia jesce móm głód! He, winszowôł bych se, coby samtukej mieć jesce jednego takigo lyjwa!
Tyn lyjw na isto festelnie sie wystrachoł i wartko śmietnół. Ale małupica, ftorô z góry ze stroma to wszyjsko cichtowała, szpekulowała jak by ci sam ta côłko zituacyjô wykorzystać na swój profit, i ku tymu jesce szafnóńć sympatiô lyjwa. Tóż tyż wartko kacła sie za tym lyjwym i wytuplikowała mu côłkô zacha. Na to tyn lyjw rzyko
– Pódź sam symnóm, małupico, fuknij mi na pukel i pójńdymy terôzki wrółz pokustowac sie tym łoszkliwym i yjklowatym kyjtrym!
Nó ale, tyn nasz psiôk już ze daleka przifilowôł wrôcajóncygo lyjwa ze zicniyntóm na jego puklu afóm. Deczko pouwôżôł, doczkôł aże przimyknóm sie łoba ku niymu za tela blisko i głóśno powiadô:
– A kajż tyż to podziywô sie tak dugo ta sakramyncko i łoblazło, pôłno błechów małupica? Śleciało już bez śćwierc godziny jakech jóm poswôł, coby mi jakigosik lyjwa do zjedzyniô znôdła i jakosik jij do terôzka niy widać!*


* Na podstawie tekstu Henryka Gembalskiego

Dwie biydne duszycki...

Dwie chopske duszycki, duszycki samtyjszych friców trefiajóm sie kajsik tak... po śmiyrci.
Jedyn pytô drugigo:
– Te! Jakeś zemrził?
– Anó, to bóło ze zimna, ze mrozu. Miarkujesz, chopie, festelnie nskô tymperatura i mój organizmus niy strzinôł. – łodpedzioł tyn istnym, i zarôzki spytôł:
– A ty, chopie, jakeś zemrził?
– Wiysz, jô umar ze ... zadziwiyniô...
– Jakóż to? Ze dziwoty?
– Wrôcóm do chałpy i widza moja starô blank sago we prykolu. Szukóm, zuchtóm wszandy jakigosik chopa, na balkónie, pod tym naszym prykolym, we szranku... niy ma, żôdnego niy ma... Tóż żech sie stopieróńsko zadziwiół, i skuli tego żech... zemrził...
– Łoj, ty gupieloku! Kiejbyś kuknół do kilszranku, to bychmy do terôzka... łoba jesce... żyli!

Co sie przitrefióło...

Chop wrôcô po szychcie do dóm i widzi taki ci łobrôzek: piyńciórka ufifranych, umaraszónych dziecek fiksuje, kaspruje, pomiyszkanie wyglóndô choby bez nie przeszłôł powicher, jakesik tórnado. Gracki, bambetle, lónty połozciepowane po côłkij izbie, telewizor wyje na côłki karpyntel, pies harusi choby go ze skóry łobdziyrali, zajtóngi połozwôlane bele kaj... A we kuchyni... lepszij niy gôdać. Jôdło na dylinach, na kachloku i kocherze przichycóne abo i spôlóne gôrki, we ausgusie sztółsy statków i szkorupów, zmaraszóne do imyntu dyliny, łozewrzite dźwiyrze ze kilszranku....
Chop sznupie za swojóm staróm, a kiej jóm znôd, łóna sie go prziliźnie i ze uśmiychym pytô, jak mu dzisiyjszy dziyń śleciôł we robocie. Łón tak zaziyrô na nia i pytô skółczały i blank pogupiôły:
– Jezderkusie! A cóż to tyż sie samtukej przitrefióło?
A jego babeczka na to:
– Wiysz, kôżdydziyń, kiej wrôcôsz ze roboty do dóm, pytôsz sie mie, co jô bez côłki dziyń robióła?
– Ja, ja, ta ci sie pytóm!
Na to ta jego starô:
– Nó, tóż razinku, dzisiôj żech blank nic nie robióła!

Jak strzimać swoja kriza....

Wiycie, prziszołech na te idy we zilwestrowô noc. Jeżech już deczko zwiykowany, a i ku tymu ździebko niymocny, tóżech latoś ze mojóm Elzóm niy pokwanckôł sie nikaj na Zilwestra, ino łostalichmy społym dóma, kaj – jak to niyftore zgniyluchy tuplikujóm – tyż poradzi być szykownie. Zaziyrôłech deczko na telewizyjô i cheba napocznółech kukać na Abrahama, znacy sie chyciyło mie spanie.
A móm ci, Wiycie, stary zygôr drzewnianny Gustava Beckera (ze 1883r). Tyn zygôr chodzi gynał, co do minutki, ino trza boczyć, coby mu kajsik rółz bez trzi dni gywichta nacióngnóńć. Nó, i kiej tak zaziyróm se na ta telewizyjo łórôz tyn mój zygôr napoczynô bić, a iże mô ci łón tuplowany klang, zdo sie cowiekowi iże bije łón dwadzieścia śtyry razy za kupóm. I tyż ci mi w tym łoka mrziku prziszło do palicy, iże juzaś, szejśćdziesiónty piónty już rółz ta moja życiowo szkartka we tym Pónbóczkowym kalyndôrzu sie łobrócióła. To już na isto mój szejśćdziesiónty piónty Nowy Rok, Nowe Lato na tym niy nôjgryfniyjszym ale podwiyl co, jedzinym świycie.
Żyjymy bezmać corôzki dugszij i dugszij, ale jednakowóż ynglicke móndroki wypokopiyli, co ta łoszkliwô kriza wiyku strzydnigo, chytô corôzki modszych chopów. Niyskorzij niźli piyrwyj żyniymy sie, a i na szpica swojij karijyry tyż wlazujymy we corôzki modszym wiyku. Tóż tyż mocce babów i chopów poradzi dobóść hruza i sztres, sóm samótne i powszychnie blank kole Abrahama sóm łóni ab, sóm wypultane.
Eźli chopie zarôzki po śtyrdziystce niy łostaniesz prymiyrym abo chocia ino lajterym łopozycji, to na zicher jeżeś łociypóm i flaszkóm knót. A eźli łostôłeś, to bydziesz łod terôzka żół we stopieróńskim sztresie, terôzki tak by tak napoczynô sie twój chopie łodwrót, szpica twojich łosióngniyńciów môsz już blank za sia.
A jô ci dosik dugo ło tym medikowôł, i za jednym móndrokiym Johnym Crace byda wóm rzóńdziół jak ta kriza przetrzimać, jak jóm zdziyrżić.
Pamiyntej chopie, iże mógło być blank inakszij. Przecamć ale fórt żyjesz. To już jes cosik. Eźli nôgle świtniesz w kalyndôrz, przinôjmnij niy bydziesz móg sam lamyńdzić, iżeś kipnół blank modo.
Chopie! Niy wpôdej we histeryjô, iże kôżde kucanie to już na zicher rak puców. Niy tyrej do dochtora za kôżdym razym, kiej jakosik dolygłość trzimie cie dugszij niźli dwanôście godzin. Inakszij twój dochtór piyrszygo kóntaktu blank cie zniynôwidzi, a króm tego, to tyż nic ci chopie niy dô. Bo kiej ino wyzbydziesz sie jakijsik ci tam śmiyrtylnyj niymócy, zarôzki po przijńściu do dóm znôjdziesz we Wikipedii nowô, kiero gynał sztimuje do wszyjskich twojich łobjawów.
Chopie! Niy wdôwej sie we libszafty, rómanze. Nó, dobra, możebne iże twoja babeczka niy jes już takóm szwarnóm dziołchóm, takóm – jak to modzioki gôdajóm – „laskóm” jak kiejsik, ale kuknij se chopie sóm we zdrzadło. Blank niy przipóminôsz hamerikóńskigo szałszpilera ani chocia ino Apolla. Niy blamiyruj sie, sznupiónc za kamractwym ło wiela modszych. Abo forszteluj sie, co na cia jesce mode dziołchy lecóm.
Niy miyj chopie fanta na pónkcie roboty. Eźli poświyncôsz côłkô energiô robocie, mogesz sie stopieróńsko łoszydzić. W dzisiyjszych czasch mogesz miynić sie szczyńśliwcym, kiej môsz lecy jakô robota. A eźli na tyn przikłôd niy môsz żôdnyj roboty, spróbuj chocia brać frojńda z tego, iże mocka ludzi, ftorych znôsz, za pôrã lôt straci swoja. Ta – ze miymiecka mianowanô – Schadenfreude moge być przidajnóm medicinóm.
Jeźli ale chopie, rozczółsôsz powziyńcie terapiji, niy poddôwej sie tyj modernyj terôzki „psychoanalizie”. To zawdy napoczynô sie niywinowato, łod jednyj ino sesyji we tydniu. Po pół roku przilazujesz na te idy, iże pyndalujesz donikónd. Twój tyrapeuta rzyknie ci, iże wszyjsko dziyje sie tak beztóż, iże môsz problym ze głymbokim zaangażówaniym, i potrza ci dwiuch sesyji we tydniu. I bydzie sie to kulało aże po kolyjnych szejściuch miesióncach twój tyrapeuta forszlaguje ci śtyry sesyje bez tydziyń. Zatym bydzie łoziym w tydniu i wtynczôs już bydziesz bankróterym i bydziesz już chlaśnióny, trefisz do ansztaltu, do lazarytu warijôtów. Kiej już i stamtónd wylejziesz, twój tyrapeuta dô ci rechnóng za te sesyje na kierych niy bółeś, na kieryś miôł bómela.
Niy przesmyc tyj swojij „neurozy” na dziecka. Niy dej sie do łostatka łogupić korepetycjóma ze matymatyki, trajningami fusbalu i lekcjóma muzyki. Bydźmy szczyre, na prawie – twoje chopie dziecka chnet na zicher niy bydóm sztudiyrówać kajsik na Oksfordzie lebo Cambridge, niy łostanóm fachmańskimi fusbalokami ani tyż klawiyrszpileróma światowyj marki. To sóm przeca chopie ganc ajnfach normalne dziecka, gynał take same, jak dziecka twojich sómsiôdów. Jim potrza, cobyś sie łodfandzolół, bodnół je w kabza i dôł jim zwólô, coby sie ździebko pomierzli, miasto łoczekować łod nich sztyjc i jednym ciyngiym zuperłosióńgniyńciów. Jes grónt, dlô ftorego jich talynty sóm niyliczne: łóne sóm TWOJIMI dzieckami. Ganc ajnfach przikwol tymu ... i przikwol twojim dzieckóm.
Niy kupuj se chopie żôdnych „gadżetów” wiyku strzydnigo. Chop we strzydnim wiyku łokolóny wercitymi grackami zdôwo sie być idijółtym jak żôdyn inkszy. Jesce niy tak dôwno tymu nazôd szło takich friców łokryślić na gróncie jejich autoków abo motorcykli. Latoś we mółdzie byli rynerówy ze „łostrym kołym”. Ale chopie, niy jeżeś lojfrym, jeżeś już festelnie spaśnym chopym, kierego ryakcje i wyłczuci równowôgi niy sóm już take, jak kiejsik. Karnij sie na takim modernym kole, a wylandujesz we lazarycie. Tameszne dochtory, postrzimujónc sie łod śmiychu, łozerznóm twoje galotki ze tyj modernyj „lycry” przed łodwieziyniym cie na łoperacyjny zol.
Wyszltruj chopie (jak go môsz) iPhone’a. Eźli niy na łodwieczerz to przinôjmnij we szlustydziyń. Pewnikiym procno bydzie ci w to uwiyrzić, ale twoja familijô moge tyż kcieć cie deczko łosmolić, bo ajnfachowo to ty jóm smolisz côłki czôs. Ja, jużcić istniyje riziko, iże kiej tyn twój iPhone bydzie razinku wyszaltrowany, przijńdzie tyn nôjważniyjszy ymilek, iże cie wyciepli ze roboty. Ale przecamć zółwizół dowiysz sie ło tym we pyndziałek z rańca, i przinôjmnij bydziesz miôł miyły szlustydziyń.
Znôjdź chopie czôs, coby kajsik wylyjźć. Ja, jô miarkuja, iżeś jes wycyckany i festelnie usiotany, i winszujesz se, coby ino pokłaść giyry na tiszu, kiej dziecka i starô pójńdóm nynać. Ale spróbuj chopie chocia rółz bez tydziyń wyjńść kajś ze twojóm staróm (bydziecie mógli se pogôdać, a możno tyż i przipómni sie wóm, po jakiymu napoczliście sie wzajym przôć), abo chocia wykludzić sie na szpacyr ze swojim kamractwym. We nôjgorszyjszym razie uśniesz przi szpajzie.
Bydzie chopie lepszij. Moge ci sie wydôwać, iże to kóniec świata, ale tak by tak (aha, i niy zarzykej sie, co niy bydziesz łykôł Prozacu) twoje poczucie próznóści „egzistyncijalnyj” kiejsik przyjńdzie. Złô wiadómość to takô, iże łostanie łóne zastómpióne bez ło mocka gymbsze wymiarkowanie tyj „egzistyncijalnyj” prózności, kiej docióngniesz chopie jak jô do szejśćdziesióntki.
I chopy! Gôdôm to wszyjsko na gróncie włóśnygo doświadczyniô!

Filozofy, sztudynt a ... piykło

Wiycie, jô tak krajzuja bela kaj, czytóm roztomajte cajtóngi, zaziyróm na ta łoszkliwo telewizyjô, sznupia po internecu i rółz za kedy wlejzie mi do palicy jakosik gupota ze kieróm niyskorzij niy wiym se rady, niy poradza wszyjskigo sie poskłôdać. Tak tyż bóło ze jednym artiklym, ftory wlôz mi we grace.
Przitrefióło sie to na jednym wywołanym festelnie uniwerzityjcie. Ale niy u nôs ... a czamu, to spokopicie po jakiymu. Bół srogi prifóng na wydziale chymiji tego uniwerzityjtu a wszyjsko skuplowane bóło ze łodmowóm jednego ze tych sztudyntów na maszkytnie wysztudiyrowane pytani:
Eźli piykło jes „egzotermalne” (eźli łoddôwo ciepłota) abo jes „endotermalne” (znacy sie, biere do sia ciepłota)?
Wiynkszóścióm łodpowiydzi sztydyntów łoparte byli na prawie Boyle’sa, kiere gôdô, iże we stałyj tymperaturze łobjyntóść danyj masy gazu jes łodwrótnie próporcijónalnô do jego druku tego gazu, znacy sie – do jego ciśniyniô.
I jedyn ze tamesznych sztudyntów łodpedziôł tak:
Nôjprzodzij muszymy stwiyrdzić jak zmiyniô sie masa piykła we czasie. Do tego potrza nóm liczby duszycek, ftore idóm do piykła, i jesce liczby duszycek, ftore wylazujóm razinku ze piykła. Miynia tóż tyż, pisôł sztudynt, co idzie sam ze srogóm możybnóścióm przijimać, iże duszycki, kiere rółz trefiyli do piykła, nigdy śniego niy wylejzóm. A juzaś na pytani: wiela duszycek przilazuje do piykła, idzie kuknóńć ze zglóndu wieluch fóngujóncych dzisiôj religiji. Wiynkszóśćióm te kónfesyje zakłôdajóm, co na zicher idzie sie do piykła wtynczôs, kiej blank i do łostatka niy wyznowo sie tyj włóściwyj, jedzinie słósznyj wiary. Skuli tego juzaś, co kónfesyjów jes moc wiyncyj niźli jedna, a niy idzie wyznôwać łorôz pôruch religijów, muszymy juzaś pedzieć, iże na isto wszyjske duszycki pójńdóm do piykła. Kiej juzaś kuknóńć na to, wiela sie ludzi rodzi, a wiela umiyrô, idzie przijimać, co liczba duszycek we tym piykle bydzie durch wrôstać ... – jak to móndroki gôdajóm – „logarytmicznie”.
Łozwóżmy tóż tyż terôzki pytani ło zmiyniajóncyj sie łobjyntóści piykła.
Skuli tego, iże poduk prawa Boyle’sa wrółz ze wzróstym liczby duszycek łozszyrzać sie musi tyż i te piykło tak, coby ciepłóta i druk driny piykła łostali take same – mómy dwie możybności:
Eźli piykło sie łozszyrzô pómalij niźli liczba przikludzajóncych sie do niygo duszycek, ciepłota i druk we piykle bydóm tak dugo róśli aże sie te piykło blank i na zicher łozsuje.
Eźli juzaś piykło sie gibcij łozszyrzô niźli liczba przikludzajóncych sie tam duszycek, nałónczôs ciepłota i druk we piykle bydzie ślatować tak dugo, podwiyl te piykło blank niy łoziómbnie, niy zamarznie do łostatka.
A kierô ze tych móżybnóści jes barzij prôwdziwô?
Eźli weznymy przed sia przepowiydniã mojij dziołchy Zofiji, ftorô kiejsik pedziała ku mie łostro:
– Gibcij piykło do imyntu zamarznie, niźli jô sie ze cia znôjda we prykola!
Jednakowóż tyż zarôzki musza dociepnóńć, iżech śnióm wczorej ... spôł! Tóż tyż możebnô jes ino ... ta drugô opcjô.
Beztóż tyż jeżech pewny, iże piykło jes ci „endotermalne” i musi być już łod dôwna na zicher zamarzniynte. A skuli tego, co piykło już zamarzło, idzie gynał wyłónaczyć, co żôdnô kolyjnô duszycka niy moge już do tego piykła trefić, a skuli tego, iże łostało jesce ino niybo, przemôwiô to wszyjsko za tym, co istniyje jakosik Łosoba Boskô, co juzaś prómp ekleruje, tumaczy po jakiymu tyż moja Zofija bez côłki wczorejszy wieczór wrzescała na côłki karpyntel:
– Ło, mój ty Boże, ło mój ty Pónbóczku!

Sztudynt erbnół łod profesora cynzórka: „Bardzo dobry!

Chopske jajca...

Na takim babskim cómbrze łozprawiajóm se trzi kamratki, wszyjske trzi wydane. Piyrszô gôdô:
– Wiycie, wy moje roztomiyłe, jak jô sie kochóm ze mojim Jółzlym, to łón ci zawdy mô zimne jajca.
Na to rzóńdzi drugô:
– Ja, richtik, kiej jô sie kochóm ze mojim Ernstym, to łón tyż mô festelnie zimne jajca.
Na to wrażuje sie trzeciô:
– Wiycie, jô blank niy miarkuja, jô blank niy wiy? Jôch nigdy tego niy sprôwdzała jake to tyż mô ci jajca tyn mój Henys nałónczôs naszygo swadźbiyniô sie, pieprzyniô sie.
Tak po jakichsik ci dwóch dnioszkach juzaś sie te klachule trefiyli. Ta trzeciô śnich, ta łod tego Hanysa przikludzióła sie blank połobijanô, ścioranô, ze potarganymi wosami i prziłobleczyniym. Kamratki, jak to ino łoboczyli, wartko ze zaniypokojyniym pytajóm sie, co sie tyj jejich kamratce stanóło?
– Anó, kochalimi my sie grfnie, pieprzyli jak przinoleżi ze tym mojim Hanyskiym, jô kciała sprôwdzić te jego jajca i gôdóm mu:
–Hanysku! My sie kochómy, a ty môsz nałónczôs naszygo pieprzyniô sie gynał tak samo zimne jajca jak Jółzel i Ernst...