środa, 5 lipca 2023

Bezludnô wyspa...

Trefiōłech ci kejsik jednygo mojigo kamrata Acika łod Majzlinyj, kery już dôwno, dôwno tymu nazôd poszoł na takô morsko szula, na takô Akadymijo Morsko we Gdyni, bo zawdy, łod malyńkości kciôł być zyjmanym. Kej już tak doszoł do lôt, łostoł piyrszym oficyjerym srogigo szifu, takigo pasażyrskigo szifu, kerym ci szwimowôł, pływôł po wszyjskich òcyjanach. A, iże my sie już pôra lôt niy widzieli, siedli my sie sakōm-pakōm we jednym gryfnym szynku na naszyj chorzowskij Wolce i tak po jakisik poruch lagach tego „whisky”, jakigosik tam ci „Black&White’a” lebo Jasia Wandrusika znacy „Johnnie Walkera”, i jesce tyż po niyskorzyjszym rumie, napocznōł mi łozprawiać, co tyż to mu sie na tych morzach i òcyjanach przitrefiyło. – Wiysz Ojgyn, rôz to miołech taki niyszczysny fal – napocznōł Acik. – Napoczli my naszô rajza łod Liverpoolu we Anglii. Miôł to być taki szykowny ałsflug dlô nôjbarzij zabranych, pijynżnych Ynglynderōw, jejich babōw i cerōw. Tak ci po jakisik poruch dniach łoroz prziszła srogô wija, sumeryjô ze pierōnobiciym, nôgłym dyszczym, a wele na tym òcyjanie byli na śtyry sztoki wielge. Tyn nasz szif napocznōł nabiyrać wody; szło zmiarkować, co sie cheba zatōnko, na zicher sie bulknie we tym òcyjanie. – Nō, i ? Nō, i co dalszij – pytōm sie go wartko, bo niy poradza szczimać już tyj szpany. – Anō, nasz kapitan bez taki srogi trichter, bez tako tuba wrzescy do wszyjskich: „baby do bōłtow, do szalupow !!!” Kej już wszyjskie baby powlazowali do tych bołtōw, spuściyli je na woda i baby poszliiiii ... Zetrwało porã minutek i kapitan juzaś drzi sie jak stare galoty: – Terôzki chopy do tych szalupōw !!! Chopy wartko sie wkarycyli rajn do tych bōłtōw i òne tyż poszliiiii ... – Jezderkusie! I wszyjskie nastyknyli tam powlazować, ja? – Ja, wszyjskie powlazowali do kupy symnōm i kapitanym. A szif tak pomaluśku zatōnkoł sie we wodzie i nic po niym niy łostało. – Nō, tōż mieliście mazel, co wōm tak sie darziło! – pedziołech przistojnie. – Drugi dziyń, z rańca, klara blynduje choby wisiała na szpagacie i grzeje choby cyjntla abo bali i halbecka starzikowego bimbru – łoprawiô dalszij Acik. – A sam na jednyj wyspie wszyjskie chopy a na drugij, jakisik kilomyjter dalszij, wszyjskie baby. A naobkoło łobiuch pływajōm sroge rykiny i inkszo zymbowato gadzina. – Jakech już pedziôł, klara blynduje jak sto dioskōw, te baby poseblykane do saga flotrujōm ku nōm, fōmlujōm nad gowami jejich batkami, jejich lajbikami abo cycynhaltrami aże chopom sie na filip ciepło. – No, ja, to tyż musiôł być fal, co chopy na jednyj wyspie a baby na drugij i żôdnygo retōngu, pra? – Nō, to tyż te co mieli tak kole dwadziyścia pora lôt fukli do wody i poszliii... Te juzaś, kerym pizło trzidziyści porã lôt, narzli pora palmōw i zbajstlowali teli flos. Wlejźli sie na niygo i tyż poszliiii ... – Jezderkusie, a te rykiny ? Niy strachali sie łōne jich, blank nic sie niy strachali? – Dej pokōj rykinōm i suchej dalszij – rzōndzi Acik łod Majzlinyj. – Juzaś te, kere mieli już po śtyrdziyśći i wiyncyj lot, zerżnyli tyż pora strōmōw, wyfajlowali śnich take brety, zbajstlowali gryfny bōłt i tyż poszliii ... – Nō, tōż te, kerzi już mocka wiyncyj zwiekowali, te co jim pizło już Abrahama, a byli bez piyndziesiōnt a możno i wiyncyj lôt, tak deptali po tyj wyspie, tak ci fest medikowali, ślynczeli bez pora dni, aże jedyn śnich pedziôł: – Wiycie chopy, tustela to tyż ... dobrze widać, pra? Ojgyn z Pniokōw

poniedziałek, 3 lipca 2023

Baby a... chopy...

Mocka już mōndrych artikli napisali roztomajte ludzie ło babach i chopach. Ale tyma je tak łogrōmnucnô, iże zawdy znôjdzie sie jesce cosik, co werci sie jesce napisać, i możno... przeczytać. Jakisik mōndrok wypokopiōł cosik takigo, iże bezmać we Nowym Yorku łozewrzili srogachny sklep, kaj baby mogōm se dlô sia łobrać i – he, he, – lajstnōńć sie... chopa. Blank przi dźwiyrzach do tego składu powiesiyli ale takô insztrukcjô, jak ci tyż to przinoleżi korzystać ze tego modernego sklepu. Napisane tam bōło tak: – Mogesz babo wlyjźć do sklepu ino jedyn jedziny rōłz; – We tym magazinie je szejść sztokōw, a cychy łosobliwe tamesznych chopōw, sōm corôzki lepszyjsze ze kôżdym sztokiym; – Mogesz tyż łobrać se lecy jakigo chopa na tym razinku sztoku, abo pōjńść ło jedyn sztok wyżij; – Kej już wlejziesz wyżij, to na zicher niy mogesz sie wrōcić nazôd. Nō, tōż jedna wrazicko baba, możno ino Hamerikōńskô baba (chocia Polski tyż niy sōm lepszyjsze) uzdała sie wlyjźć rajn do sklepu, coby znojść tego jedzinego dlô sia chopecka. I tak na tym piyrszym sztoku przeczytała wiszōncô anōnza, na ftoryj je napisane: „Sam sōm chopy, ftore majōm dobrô robota!” Baba pomedikowała deczko i polazła zarôzki drab na wiyrch. Na drugim sztoku juzaś anōnza, na ftoryj je napisane: „Sam sōm chopy, ftore majōm dobrô robota i ku tymu przajōm dzieckōm!” To ale babie niy stykło, i polazła jesce wyżij. A na tym trzecim sztoku bōła ci juzaś inkszô anōnza, na ftoryj pisało: „Sam sōm chopy, ftore majōm dobrô robota i ku tymu przajōm dzieckōm, i sōm festelnie urodne i głôdkie!” Nō, kej tak to wyglōndô – pomedikowała baba – to pōjńda na szczwôrty sztok. A na tym szczwôrtym sztoku juzaś nowô anōnza: „Sam sōm chopy, ftore majōm dobrô robota i ku tymu przajōm dzieckōm, i sōm festelnie urodne i głôdkie, a ku tymu rade pōmôgajōm swojim babōm we dōmowych robotach!” – Nō, tōż to ci przecamć niysamōwite – myśli se baba – i ze blank ciynżkim sercym popyndalowała wyżij. Na piōntym sztuku juzaś anōnza, na ftoryj stoji napisane: „Sam sōm chopy, ftore majōm dobrô robota i ku tymu przajōm dzieckōm, i sōm festelnie urodne i głôdkie, a ku tymu rade pōmôgajōm swojim babōm we dōmowych robotach, nō i jesce ku tymu sōm stopierōńsko rōmanticzne!” Baba festelnie kusi, coby łostać na tym sztoku, ale jednakowōż – jak to baba – musi podeptać dalszij, coby do łostatka wszyjsko sprôwdzić. Nō, wlazła na tyn łostatni, szōsty sztok a sam anōnza: „Jeżeś, moja roztomiyło, na tym sztoku już byzuchantkōm nōmer 31.647.132. Sam niy ma żôdnego już chopa. Tyn sztok fōnguje ino beztōż, coby pokôzać, iże babōm nigdy, żôdyn niy wygōdzi! Dziynkujymy gryfnie za nawiydzynie naszego sklepu!” Ale, coby niy bōło tak blank ajnfach, naprociw tego sklepu dlô babōw łozewrzili tyż jesce sklep dlô chopōw. I terôzki blank krōtko. Na piyrszym sztoku anonza, iże idzie sie sam lajstnōńć babeczki, ftore pierōnym radem majōm tyn zeks! Na drugim sztoku tyż anōnza, iże sam razinku idzie sie łobsztalować baba, ftorô mô pierōnym rada tyn zeks a ku tymu je ci jesce moc pijynżno. Sztoki łod trzecigo do szōstego niy mieli żôdnego byzuchanta! Ojgyn z Pnioków

sobota, 1 lipca 2023

Nic takigo sie niy stało ...

Kejsik przijechôł ci nazôd do Polski ze wywczasōw dziydzic, srogi pōn hrabia, taki Grof von Rotz. Jakiesik trzi miesiōnce go niy bōło. Wteda jescetyż niy bōło takij poczty nikej dzisiôj i telegrafu. Posłôł ino nojprzodzij do swojigo majōntku, do jejigo dziydziny chopa, coby po niygo na banhof na isto przijechôł jejigo diner, służōncy, Hanys ze karytōm. Snadno, Hanys prziklechtôł sie na tyn banhow. Grof wylôz ze cuga, zicnōł sie na zadnim zeslu, na zadnij stolicy we tyj karycie i tak ci napocznōł: – A rzyknij ty mi ino Hanysku, co tyż tam interesantnygo we tyj mojij wsi, we tyj mojij dziydzinie sie przidarziło, co idzie łod cia posuchać nowygo? – E, tam. Nic takigo sie niy stanyło, tela ino, co nasz Azor kipnōł, znacy zdech. – Azor kipnōł pierōnie, padosz Hanysku. A to po jakiymu tyn nasz Azor kipnōł? Co tyż sie jejimu takigo bōło? Przeca cheba niy ze starości, pra Hanysku? – Niy, niy. Nic mu niy bōło, tela co sie padliny łobżar festelnie. – Padliny sie łobżar, gôdôsz? Ale, jak to padliny, i kaj sie tyj padliny łobżar? – Panoczku dziydzicu, to bōło wtynczôs kej sie ta naszô łobora hajcła. Bydlynta, gadzina bōła we tyj łoborze i kej sie napoczło hajcować, niy szło jeji wartko śnij wykludzić, no, i côłkie bydlynctwo na fest zgorało. A Azor prziszoł tam z rańca, wlôz, nażar sie tyj zgoranyj łowiynziny i skuli tego, padnōł ze przeżarciô. A tak na isto, to sie nic takigo niy stało, niy, niy ! – Co tyż ty gôdôsz ? Łobora zgorała ? Abo możno ftosik jōm podhajcowōł ? – E, tam panie dziydzicu. Żôdyn łobory niy podhajcowôł, bo fto by tyż kciôł ta łobora podpolać? To ino łod stodoły tak duło i duło, ciōngła ta flama i sie na łostatku ta łobora chyciyła. We łoborze zgorała naszô gadzina, Azor prziszoł z rańca, naćkôł sie tyj padliny, i zdech. – Chopie! Jak to do sto Pikulikōw łod stodoły duło, ciōngła ta flama? To, ta stodoła ftosik podpolōł cy jak? – A dyć fto by tam sie łopowożōł ta stodoła podpôlić? – Nō, tōż jak to? Jezderkusie! Sama sie zgorała, podhajcowała sie, lebo co ? – Niy! Nō, niy. Kaj tam by sama sie podhajcowala i zgorała? Nō, bo to ino łode dwora tak duło, ciōngło, tak tyn łogiyń szoł wartko. Łod dwora chyciyła sie ta stodoła, łod stodoły łobora, bydlynta sie zgorali, z rańca przikwanckôł sie Azor, nażar sie tyj padliny to i świtnōł na amyn. – Hanys ! Do sto pierōnōw. Jak tyż to łode dwora tyn łogiyń ciōngnōł ? – A jużcić. Łode dwora duło na stodoła, ze stodoły ciōngło na łobora, nō a we łoborze bōła gadzina, kierô sie na zicher popolōła, blank ci zgorała, Azor z rańca prziszoł, nażar sie tyj padliny, nō to i kojfnōł ze przeżarciô. – Nō, jakōż to, do pierōna kandego ? A fto tyż tyn nasz cołki dwōr podhajcowôł ? – Nō, a ftōż by sie tyż łopowożōł nasz dwōr podpôlać, panie dziydzicu? – Tōż gôdej mi wartko jak to na isto bōło ? – A dyć panie dziydzicu, to bōło tak. I gôdōm to nikej u naszego kapelōnka we suchatelnicy. Jak ci sie naszyj jaśnie paniczce dziydziczce, znacy sie, waszyj babie zemrziło i leżała ci na balaskach we truchle, to łoroz wparzōł rajn Azor, łobsznupôł jōm, myrgnōł ci tak gryfnie szwancym i tym łogōnym wykopyrtnōł, jedna świycka ze tych, kiere styrceli kole truły. Łod tyj świycki tyż chyciyli sie te balaski, łod tych balasek chyciyli sie wszyjskie szajbki we łoknach, a łod tych szykownych szajbkōw chyciyli sie w te pyndy gardiny. Nō, i na łostatku łod tych gardinōw rozhajcowôł ci sie cołki dwōr, nō i łod tego dwora łogiyń przeciōng na stodoła, ze stodoły na łobora, gadziny niy szło ze tyj łobory wykludzić na plac, to tyż i blank do imyntu ci zgorała. Niyskorzij, ze rańca prziszoł Azor, nażar sie tyj padliny, nō i mu sie zdechło, kojfnōł ci na amyn. Nale, krōm tego, pōnie dziydzicu, to na isto nic takigo ci sie u nôs we naszyj dziydzinie niy dziôło, nic sie niy stało. Ojgyn z Pnioków

piątek, 30 czerwca 2023

Dwa ausgangi ....

Łojciec, a dyć rzyknijcie mi, co je lepszij dō mie: mōm sie łożynić abo niy? – Wiysz synek to je tak – napoczynô tuplikowanie łojciec. – Zawdy môsz we swojim żywobyciu dwa ausgangi ze kôżdyj zituacyji. Terôzki tyż: Abo terôzki sie łożynisz, abo pōjńdziesz na stowka i łostaniesz wojôkiym. I zaś môsz dwa ausgangi: Kej sie łożynisz, to môsz na zicher przedrzistane. Ale, kej ty pōjńdziesz ku wojokōm, zasik môsz dwa ausgangi: Abo bydzie krucafuks chnetki wojna, abo ji blank niy bydzie. Kej ciwojny niy bydzie, to môsz przedrzistane. Nō ale, kejby wojna bōła, juzaś môsz dwa ausgangi: Abo cie weznōm do lazarytu haźliki pucować, lebo możno cie prziflostrujōm do tych srogich kanōłnōw. Kej cie zebierōm do lazarytu, to môsz juzaś przedrzistane. Ale, kejby cie tak namiyniyli ku kanōłnōm, to tyż juzaś môsz dwa ausgangi: Abo cie zarôzki zatrzasnōm na wojnie, abo bydziesz jesce żōł. Kej bydziesz żōł, to môsz zōłwizōł przedrzistane. Ale, kieby cie zatrzaśli, to zaś môsz dwa ausgangi: Abo cie pochowajōm we piôchu, abo we jakimsik lesie. Eźli cie pochowajōm kajś we piôchu, to môsz na fest przedrzistane. Nale kejby cie tak pochowali we lesie, to zasik môsz tuplowane ausgangi: Abo wyrosnōm tam na cia blumy, abo możno jakisik strom. Kejby tak wyrōśli na cia blumy, to môsz na zicher przedrzistane. Nō ale, kej zaflancuje i wyrośnie na cia , twoijich zezwłōkach strom, dubelt môsz juzasik dwa ausgangi: Abo cie przełōnacōm na bigelbrety, abo możno przemelajōm na szajspapiōr. Ło wiela ze cia zbajstlujōm bigelbrety, to môsz na zicher przedrzistane. Nō ale, pokiel cie przełōnacōm na szjspapiōr, zasik môsz dwa ausgangi: Abo cie łobieszōm we chopskim haźliku abo możno inakszij – we babskim. Eźli cie wciepnōm do chopskigo aptrytu, to môsz juzaś przedrzistane, a eźli do babskigfo haźlika – to môsz juzaś dwa ausgangi. ..... – Niy chichrać sie mi tam we winklu! Wy tam! – Abo cie synek wychechlajōm ze zadku, abo wyszkyrtnōm ze ... przodku. Kej cie wyłōnacōm ze zadku, to môsz na zicher festelnie przedrzistane. Nale, ... kejby cie tak wymelali do imyntu ze przodku to ... dej sie synek pozōr! To gynał tak chobyś sie chopie przodzij łożyniōł !!! Ojgyn z Pnioków

wtorek, 27 czerwca 2023

Jeżech sam jesce ?

Wy mie miyszkô moje druge, mrōczne JÔ. Tyn łoszkliwiec, kery chrōni sie łod klary, maźglaty baraba stowo sie ze dnia na dziyń corôzki festniyjszy. Tyn lōmp je wy mie jak jakisik chebź, świnskô trōłwa, nikej kleterflanca, kierô ze tymi swojimi dugimi mackōma, tentaklōma siōngô do pojstrzodka mojigo filipa. Mianowołech ci go „G”. Jô mōm rôd fajnistô pogoda – „G” fōnguje niyzalyżnie łod nij, blank bez zglyndu na nia. Jô mōm rôd tyrać na sznyjkufach (nartach) – tyn „G” wōli „surfować” we internecu; mô rôd sznupać we tym ci modernym internecu. Jô mōm festelnie rôd zaziyrać na stromy – tyn łochyntol we mojij palicy, tyn „G” wybiyrô łoglōndanie łobrôzkōw abo nôgōwkōw cajtōngōw. Jô sieja se nôsiynie we mojij zegrōdce, a tyn „G” szeptłô mi do dakli ło jakimsik „globalnym” łocieplyniu i ło łozprzestrzynianiu sie atōmbōmbōw po świycie. Poleciôłech kajsik ... niy byda sie sam terôzki asiōł kaj ..., coby spyndzić pôrã dni we jakimsik ustrōniu. Niybo bōło niyskazitylnie i gryfnisto modre, pôrã biôłych chmōrkōw welowało na horizōńcie, motor fligerka brōnczôł rōwniōśko nikej sztichanie syrca. Lecielichmy corôzki dalszij i dalszij, nad granitowymi ścianōma gōr i łyskajōncymi „akwamarynōm” jeziōrami – setki kilomyjtrōw łod tego wszyjskigo. Czułech, co kwilka tego mojigo łodjadzyniô łod tyj ci naszyj cywilizacyji, już ci sie przimykô, zbliżô sie, kej tyn côłki „G” klupnōł mie (we przenōśni) we plyco. – A łobadołeś już dzisiej swoja ymilkowô kastla? Hamerikōński pisôrz i filozof Henry Thoreau napisôł ci bōł kejsik, iże niy poradzi zachować we zdrōwiu ani swojigo ciała, ani swojigo ducha, jak niy przetrôwi przinôjmni śtyruch godzin kôżdydziyń (a zwykowo i wiyncyj) na hałzowaniu po lasach, wandrowaniu po grōnikach i paświskach, frajny łod przejyńciô sie wszeli czym. Urodziōł sie (12 lipca 1817r) i chnet côłke swoji życie przetrôwiōł we maluśkim miastyczku Concord we hamerikōńskim stanie Massachusetts, a niyskorzij przekludziōł sie do kuczy nad sublym Walden we lasach concordzkich. Ha, ha! Śtyry godziny! Bezsprzycznie niy miôł mobilnioka, tyj modernyj kōmōrki. Wczorej rugowołech swoje e-meile, moje ymilki, niż żech wypuściōł sie do roboty, zarôzki po tym jakech sie dokwanckoł do werku, corôz tyż to bez côłkô szychta i zarôzki zatym i kej niyskorzij na kole wrōciōłech nazôd do dōm. Drōga zetwo u mie ino łoka mrzik, alech sie trwōrzōł, że jakiesik ci tam ymilki mogli mie kacnōńć, kejech we srogim dyszczu pyndalowôł. Wiycie! Kejsik toch sie festelnie chichrôł ze tych wszyjskich, ftorzi mieli te mobilnioki. Bo styrcôł taki jedyn z drugim na sztrece ze srogachnōm cegłōm przi daklu i rycôł na côłki karpyntel do inkszego ipty ze takōm samōm jak łōn miôł – kōmōrkōm. – Te, te ... jô cie widza a blank niy szłysza! A spytołech sie kejsik Antka Pośpiycha, sznapskamrata ze Grunwaldzkij eźli mô kōmōrka? – Ja, ja Ojgyn! – łodpedziôł mi Antek. – Mōm, mōm kōmōrka ... a driny śtyry tōny wōnglô na zima! Powtôrzōm se, iże ymilki kuplujōm sie ze robotōm, a wszyjsko co sie binduje ze robotōm, je juzaś skrymplowane ze familijōm. Bo robota przinosi pijōndze, dziynka ftorym udziyrżuja, mōm we kuście côłkô familijô. Pijōndze wszyjsko tuplikujōm. Cy aby? Tym, co czyście miarkuje mōj filipowy a fest łoszkliwy cwilinger „G” – a ło czym jô wola razinku niy myśleć – je srogô zacha, co sprôwdzanie fōrt tych ymilkōw, sznupanie we Googlach, Yahoo abo Facebooku abo czytanie roztomajtych ślywkōw, gupot ło jakimsik ci tam polityku, niy mô nic do kupy ze zarôbianiym pijyndzy. To na isto je ino zadôwaniym côłkimu światu nôgłygo pytaniô: Jeżech sam jesce??? Za kôżdym razym, kej tyn mōj „G” kôże mojim palcyskōm naciś wartko knefel „Wyślij/Odbierz”, puszczô teli impuls we ta łokropicznie łozbudōwanô siyć kuplujōncô mōj kōmputer ze wszyjskimi inkszymi kōmputrami na świycie. Eźli jô je ciyngiym jesce jeji tajlōm? Jeji czyńściōm? Jeżech sam jesce? – Jeżeś sam, jeżeś – wyrcy „G”. – Sam ci wciepujōm gyszynki i roztomajte szkartki na Walyntynki. Dalszij môsz mocka placu kaj mogesz erbnōńć ta côłko „viagra”. Jakisik zalōn poradzi powiynkszyć ci cycki abo tego twojigo ciulika. Jeżeś na isto, jeżeś jesce jejigo tajlōm. Jeżeś tukej, jeżeś! – mrōncy tyn mōj „G”. Klik, klik, klik – przewinōńć, przewinōńć. Doda-Elektroda, Tusk pedziôł, Jan Maryśka Rokita flotrowôł hutym we fligrze, Immanuel Kant i Claude Lévi-Strauss, kerymu pizło sto lôt, jakosik hamerikōńskô szlajerojla pierdła, jedyn poseł chyciōł sie jak krowa trōłwy ... Ruske (abo, jak to inksi godali – Ukrajińce) zakryńciyli, zasztopowali tyn kokotek ze petrolejym abo gazym, na przodku we tym polskim tyjatrze (a możno cyrkusie?) zicli sie dupne perzōłny, „prōminynty”, kere erbli bilety bez bulyniô i kôżdy śnich śmigo ci takô afka, choby kciôł pedzieć: moje gōwno niy capi, wyniki szpilōw, giyłdowe kursy, zwekslowanie tury ausflugu ... informacyje, informacyje, informacyje – to wszyjsko mô abzolutnie piyrszorzyndne, kluczōwe znaczyni dlô tego mojigo niynażartygo drugigo JÔ, pragliwego jak na gorke nudle, słychōw ze łostatnij kwilki. Moga ci tak stôć ze kamratami, abo ze familijōm na brzygu rzyki, pod kluczym dzikich gańsi przelatujōncym nad naszymi gowami, tyż pojstrzōd kōmsztownyj „feerii barw”, farbistego widōwiska, a tyn łoszkliwy drugi JÔ, tyn dizd „G”, tak by tak zarôzki napocznie mi szeptłać do dakli ło cynach petrolyju, ło płacie za pomiyszkanie, ło tyż, iże sztrōm łod marca je drogszy, ło gupotach i wyrôbianiu Jana Maryśki Rokity we fligrze, ło świńskim ryju Palikota abo ōłbajnach Gosiewskigo, ło pynzyjach, kerych moge ze tych nowych filorōw już blank niy być. Wiycie! Dochtory miyniōm, co to już ci je sroge „uzależniynie” gynał choby alkoholizmus. Za kôżdym razym, kej tyn mōj „G” trefiô na nowô informacyjô, mōj filip nafasuje szprica „dopaminy”. – Jezderkusie, poczułech sie barzij sztramski, dugszy – gôdô wtynczôs „G”. Po piyńciuch minutkach poziōm tyj „dopaminy” ślatuje na pychol. – Słôbna – kwiōnczy „G”. – Mōm głōd. Pokôż mi chocia zdjyńcie prezidynta, krōtki fylm na You Tube, abo jedna szpikerka, co to je takô gryfnô, takô szykownô, iże kej deptô bez zidlōng, to ci sie zawdy zaszaltrujōm autoalarmy! A eźli razinku przitrefiyło sie terôzki cosik abzolutnie niyzwykłygo? A możno ftoś ci wciep na kastla jakosik byfyjl, wiadōmość? Niy powiniyneś łobadać ta swoja ymilkowo kastla? Eźli jeżeś sam jesce? We świycie, we kerym krōluje moderno technologiô, niy ma cheba nic złygo we tym byciu na biyżōnco, blank świadōmy. Poniykedy jednakowōż medikuja, eli prziwyki „G” niy dugajōm nôs łobiuch we jakosik tifa, przepaść. Zwłôszca kej wstôwōmy ło trzecij z rańca i gzujymy do kōmputra łobadać ta ymilkowo kastla. „G” i jô niy sōmy piyrszymi, ftorzi nad tym ślynczōm. Niy my piyrsze ringujymy sie ło to, coby ftosik usłyszôł nasz głōs. Wandrujōnc, chałzujōnc po roztomajtych dziydzinach uwidzielichmy ze mojōm Elzōm mocka roztomajtych takich „piktogramōw”, malōnkōw we hyjlach, wysztrajchowanych palcyskami bez tamesznych ludzi pōstaci gadziny i jegrōw ze sajdôkami, choby ino we Lascaux, Salève abo Chauveta we Francji, Altamira we Szpanielsku cy możno Magura we Bulgariji i jesce Thyngen we Szwajcari. Eźli sprawiyli je, szafnyli we łowdziynce dlô jakijsik boskij siyły za udane gōny? A możno tyż i ftosik wtynczôs ze cniyniô mazôł palcyskiym, kej siedziôł przi fojerze? I blank niy wiadōmo, co łōne, co te malōnki zimbolizyrowali, co geldowali dôwnij – ważne, co gôdajōm terôzki: iże spōmniynia sōm kruchke, a wiyrzynia – ulōtne. Iże nic niy ma twôłe: ani gōry, ani gatōnki, ani kultōry, ani e-meile. Jedzine, co istniyje, to na zicher ino grawitacjô i srogo tajymnica. Tyn mōj cwilinger, łoszkliwy „G” we filipie kazuje mi, cobych sztyjc sprôwdzôł ymilki kōmputrowe. Miast ci tego bierã swoja familijô na jakisik fest szykowny szpacyr. Idymy sie ze Elzōm cichuśko, głymboko dychōmy. Jeżech sam jesce? Jedzine, co musza na isto szafnōńć, to kuknōńć we gymbulki dziecek naobkoło, staryj abo (to dôwnij) świekry. Ja, ja Ojgyn jeżeś sam jesce – prawiōm jejich ślypia. Snadnōm rzeczōm jeżeś sam jesce Ojgyn. Toć, iże ja ... jeżeś tukej! Ojgyn z Pnioków

piątek, 23 czerwca 2023

Wicny świyntojōński cufal....

Ze tym tōmpaniym we świyntojōńskô nocka do lasa i smyczyniym tam swojij freli, coby zuchtać za tym paprociannym kwiôtkiym, to na isto tyż trza dować pozōr. Miôłech ci taki fal ze jednym mojim kamratym Achimym Bregulōm, kery kejsik, hań-dôwnij robiōł we „Hajdukach”, kej to byli jesceZakłady Koksochemczne, za szoferoka. Napoczło to sie wszyjsko łod tego, iżech go trefiōł na Wolce, kej żech wlazowôł do banki na Godula. Kulwitôł ci sie, szôł choby niy na swojich szłapach. Wlôz z biydōm do śtrasynbanki, sztopnōł ci tak we winklu i styrcy. – Co ci je Achim, szłapa ci prziklapło, prasknōłeś sie w te kostyry abo co, iże tak chrōmôsz, kuśtykôsz – pytōm sie go, a gymba mu sie tak krziwi, choby po zymbskach nachytôł. – Niy, ino mōm na szłapie plynckiyrz choby dziesiyńć ceskich – łodpedziôł mi łōn na to. – Nō, tōż trza go wykroć i bydzie pokōj. – Padosz wykroć, wyrznōńć? Ino kaj? Przeca niy pōjńda śniym tam do dochtora Ojgyna Kapka, bo mie wyciepnie – trôpiōł sie Achim, i jescebarzij sie krziwi. – Sto pierōnōw! A byś sie zesrôł sztacheldratym – wrzesknōł ci łoroz Achim na jednygo policajta. – Tyn gizd ci mie gynał na ta hinerałga nastōmpiōł. Co sie niyskorzij dziôło, jak gorko sie we bance zrobiōło, to sie już przeca mogecie forsztelować. Wylejźli my ze tyj banki, a na Achima na isto gawcyć niy szło. Chop postawny, herski i kej ino go fto tyknōł we ta szłapa zarôzki mōg bez pysk nachytać. I tak blank ci już bamōntny kamrat gôdô: – Ojgyn, pokôż mi kaj i idymy te hinerałgi, te kurzi ślypia wyrznōńć! Ino, kaj? Nō, toch go zakludziōł do takij jednyj gryfnyj „pedikurzystki”, no takij dupnyj macherki łod platfusōw, blazōw i plynckiyrzy. Ta mu wyrzła tyn srogi kurzi ślyp i pado, coby terôzki pokôzôł drugo szłapa. A łōn ci sie naprził i niy dôł ci sie ściepnōńć, seblyc drugij fuzekle. Niy, i już. Tuplikowali my mu, iże kej jedna szłapa mô do porzōndku, to i drugo tyż może mu ta frela zrychtować. A łōn niy, i szlus. Tōż my wylejźli łod nij, a jô sie juzaś go pytōm po jakiymu niy kciôł tyj drugij szłapy pokôzać. – A wiysz Ojgyn, bo jô mōm ta szłapa blanka côrnô, zmazano. – Jezderkusie! Cōżeś ty za łochyntol. To ty ino jedna szłapa myjez a drugo co, na drugi beztydziyń? – Niy, to niy tak, ino jô mōm ta szłapa ze tery ..... – Jak to ze tery, kajś to wlôz, kajś to wdep? Nō, i napocznōł mi łozprawiać co i jak bōło. Jakech już gôdôł Achim bakoł we tych dôwniyjszych „Hajdukach”, a iże tyż już wszyjsko po maluśku tam zawiyrali (jak we côłkim Chorzowie) i ino jedyn taki „byznesmyn”, kery miôł pôra betkōw do stracyniô, kciôł tam cosik sie łod nich lajstnōńć, cosik sprawić. Ale musiôł mieć i plac, i côłkie stawiyni wypucowane, wyglancowane, bo inakszij tego niy szło skalić. Nō, tōż wszyjskie rojmowali tam festelnie i tyn côłki maras trza bōło musowo kajsik wykludzić. Jeździōł ci łōn takōm kipom i côłki tyn flaps, tyn maras ze „Hajduk” ściepowôł ździebko za „Niydźwiedzińcym”, ale już we tym kochlowickim lesie. A szôł wartko tyn świynt Jōn i Achim smōwioł ci sie ze jednōm takōm jōngferōm, co pōjńdōm we ta świyntojōńsko nocka do lasa posznupać za tym wywołanym paprociannym kwiôtkiym, i ... niy ino. – I wiysz Ojgyn, kejech ci jōm już dostôł na trowniol, bez szatōw, nō, jak ci jōm Pōnbōczek stworzōł, to żech ci całōm raciōm wdep do marasu. Do marasu. Jô sie tak ino medikowôł. A to bōła tera, keroch wykludziōł ze tych „Hajduk” na mojij kipie – bajuko mi Norbet aże mu płacki lecōm. – A coby bōło jescemaszkiytnij, to łōna ci côłkie szaty, côłki klajd, côłko garnitura i côłkie prodło tyż zmarasiōła choby niyboskie stworzyni. Nō, i terôzki już miarkujez po jakiymu jô niy poradziōł tyj drugij fuzekle ściepnōńć, pra? Tōż dejcie pozōr i na take cufale we ta świyntojōńskô nocka. Ojgyn z Pnioków

czwartek, 22 czerwca 2023

Tôrg i byki....

Na takim poznańskim tôrgu rolniczym „Polagra” szpacyruje ci sie pampōń ze swojōm babōm. Zaklechtali sie na taki sztand, na kerym pokazowali szumne i szykowne byki. Podłajżōm do piyrszyj klôty a tam na takim papyndeklu je naszkryflane: „Tyn byk wlazowôł we łōńskim roku na kalymba, na krowa piyńćdziesiōnt razy.” Babeczka tego pampōnia tak zolytnie sztucho go we ziobra i gôdô prziliźnie: – Hej, chopecku, dzisz to ? Piyńćdziesiōnt razy we roku tyn byk to robi! Mogbyś sie i ty cegoś łod niygo naumieć! Kwanckajōm sie dalszij, podlazujōm do drugij klôty a tam tyż na tym papyndeklu naszkryflane je tak: „Tyn byk łōńskigo roka wlazowôł na kalymba sto dwacet razy.” Babeczka tego mimroka pampōnia deczko festnij dugła swojigo chopa we ziôbra i jesce barzij bōmbōni sie do niygo i gôdô: – Hej, hej, eźli ty to miarkujez? Tyn byk to robi, co kôżdy chop mô robić swojij babie, wiyncyj niźli dwa razy we tydniu! Jużcić i ty mogbyś sie łod niygo moc naumieć! Pyndalujōm sie tak polekuśku, kackajōm sie dalszij aże sztopnyli kole trzecij zegrody. A tam, tyż na takij szperplacie srogimi literoma wtosik naszkryfłoł: „Tyn byk to isty rekorder; tyn herski byk we łōskim roku wlazowô na kalymby aże trzista szejśćdziesiōt piyńć razy !!!” Żona chnet ziôra tymu swojimu chopowi niy połōała i już festnie zmyszōno, mory jōm bierōm i gôdô ze rankorym: – Kuknij sie ino chopie! Tyn byk to robi kôżdydziyń! Łod tyj gadziny to mōgbyś na isto moc dobrygo sie naumieć !!! Chop już niy poradzi szczimać tyj szpicatyj gôdki łod swojij baby i ze festelnōm spōrnościōm gôdô ku tyj babie: – A ty, a ty to sie sam wartko spytej tego byka eźli łōn to robiōł zawdy ze jednōm i tom samōm kalymbōm ??? Ojgyn z Pnioków